26 agosto 2016

Bartolina Sisa Vargas awichana yuriwipa

Pä tunka pusini lakani phaxsina, mä waranqha paqallqu pataka phisqha tunka kimsani maranwa, Bartolina Sisa Vargas mamaxa comundad Oquiri, municipio Sapahaqui, Provincia Loayza markana yuriwätayna.

Amthapisaxa pasiri maranakanxa españoles janq’u jaqinakana irnaqxayatawa aymaranakaxa apnaqatätayna. Arxatiri kamachinakaxa janiwa utjkataynati, kuna juk’asa utjchixa janiwa yäqatäkataynati ukhamaraki phuqhapxkataynati. Bartolina mamaxa aljasiñanaka apnaqasiñampiwa sarnaqasirïtayna. Awki taykapana yatichawätarjama. Sañäni: Inala mama, t’ant’a, muxsa achunaksa aljaniriwa qhathunakaru sarirïtayna. Ukhamatwa wilasa masinakasaru t’aqhisiri uñjirïtayna.

Bartolina Sisa, mamaxa jach’a qamasani, p’ikhu amuyt’ani, q’apha warmïtapatwa españoles jaqinakaru, ñanqhachiri uñjasawa, ch’axwañataki sartasiwayatayna. Ispañulanakaxa jani aymarakanaru juk’ampi takichasxañapataki, ukhamäkipanwa Tupak Katari achachilampi uñt’asisaxa, chacha warmiwa mayacht’asipxatayna. Aymaranakaru wila wartawinakampi kawkhansa unxtasiwáñataki.
 
Bartolina Sisa, del artista Vargas Cuellar 71
Jichhaxa Oquiri markaru purisaxa, Graciela Villca, Bartolinas warminakana tama irpirixa, pachpa markana jakasiri kullakawa Bartolina mamana nayra pacha utapa, uñacht’äniwayistu ukhamaraki jach’a Qarqa Q’awa imantasiñapasa janq’u jaqinakampi jani katjayasiñataki sarnaqawinakasa uñchat’ayanistu. Uka kikipa thakhi sarnaqawinakapa kawkhansa pachasa pist’ata irnaqawayki, ukjanaksa.
Suma uñakipasaxa yaqhipa pankanakanxa janiwa chiqa Bartolina Sisa mamana yuriwipa, jakawipasa qillqatakiti, yaqhipa arunakaxa q’iwikipatawa jani ukaxa janiwa phuqhatäkarakisa.

Sonia Quispe aymara warmjamaxa Provincia Loayza puriwaythwa, Municipio de Sapahaqui, comunidad Oquiri ukakama puriwaythwa. Bartolina Sisa awichana markaparu, jak’ata uñjaniñataki, ukhamaraki jikisiniñataki pachpa markana jakasirinakampi jikiñatakisa puriwaythwa, siwa. (Qillqiri: Sonia Quispe)

0 comentarios:

Publicar un comentario