¿Taqisa jilata Elías
Ticona Mamani juparu uñt’apxtanti? Janjakiwa uñtapxktanti. Qawqhawa ukhama
jani khitina uñjata, amuyata ukhamaraki yatita, aymara markalayku
irnaqaskapxtanxa. Chiqasa yatikipasipxañasawa. Taqisa wali suma uñt’asipxañäni
ukaya inasa laqakiraqi Markasa irptapxsna. Jupaxa yatiyawi periodicojayma.com
uksaru apayanipxitu, ukxa laqawa nänakaxa uka yatiyawita yatiyapxtha. Jupaxa
uka pä yatiyawxa khaya Chili markata apayanitayna, Jupaxa Ikïki markata
qillqt’anitayna. Jupampixa khä Ikïki markana, aymara markxata, maymärawa
parlakipapxtha. Ukata jichhaxa wasitata aka internet uksatuqi parlt’apxtha. Uka
qillqaqata jichhaxa uñxatt’apxañamati, aksatuqi, apsunipxtha. Ukhamaxa
uñxatt’apxma.
Jisa. Kunaraki,
qillqama sarakistasa. Janicha. Pantastcha.
Jilata walikiwa. Chiqasa qillqañäni ukakipuniwa
walïñänixa. Jichhaxa sutimaxa Elías Ticona Mamani ukhama qillqataxa ¿walikïskiti?
Walikiwa. Ukhamapimiwa
sutijaxa. Machaqankiri jaqin sutipaxa ukhamapiniwa.
Walikiwa jilata. ¿Kuna urusa, phaxsisa jumaxa
yuritäta?
Naya 20 de julio ukjawa.
¿Kuna marasa yuriwimaxa?
Maratuqi
janiwa yatiyirïkthti, Achichi sapxiriwa. Wakisipinicha.
(…) Jilata Kamisaraki achichiyätaxa, janisa
ñik'utamasa p'uqükitixa!
(Yuriwi maraxa) wakisipuniwa jilata,.. yuriwi marama
awisita.
Ukaxa
phukhu ch'ärampisa chhaqhtayañakiwa.
Ratuki marama awisita, ¡chhuy! Jaqixa sawkasituti ¿kunacha?
Saraksmasa,…
Janiwa jilata amtaskxthti!
1961 marata
jaqithwa.
Walikiwa jilata,... Nayaxa 1956 marächï,
saskayäthwa.
Janiwa.
Niyapuni ukhama, jani marama yatiyaña munatamata pantjayistaxa,... (pantjiriskäta)
ukjakuchapi phukhu ch’inata khithuratampi ñik’uta ñuxsusiñamä ukch'äspänwa…
Jisa.
Jichhaxa jilata, sarakita: ¿Kawkhana yurirïtasa?
Machaqa jaqipinïtaya.
Jani mirq'ikthtixa
San Andrés de
Machaca ukaxaya? Kuna estancia
satasa?
San Andrés de Machaqa,
Ayllu Liwita. Ukankiritaya. Nitu originala.
Jani kuna yapt'ata ni ayt'ata,…
Walikiwa jila. Iquique markanxa universidad Arturo
Pratt ukanti irnaqta?
Jisa, ukana
chutunuqasiskthxa.
Walikiwa jila: ¿Uka universidad ukana kunsa lurta?
Yatichasktha,
jilata. ¿Adovti lurxä kunaraki?
Aymara
yaticharaktha, Intercultural ukhama
yaticharaktha. Cosmovision ukhama
yaticharaktha. Didáctica ukhama
yaticharaktha ukhamathaya,…
¿Qawqha marasa aymara yatichxta?
Tunka llätunka
marawa akankxthxay!
Taqpacha maranakaxa pä tunka kimsani maraxaya
aymara yatichxtaxa?
Jisa. UMSAna
5 marawa yaticharakiyätha,…
¿Jumaxa wawanakaru yatichirïyätati, jani ukaxa lingüístapuniyätacha?
Lingüistjama nayaxa Boliviana
Colegio de UMSAna yatichayätthxa
¿UMSA Universidadatti
lingüísta mistta?
Uka UMSAta
kumpsutäthpï. Aka Chilinxa jisk'a wawanakaru Escuela Artística Violeta Parra
ukansa yaticharakthwa.
Walikiwa jilata. Jichhaxa aka uñxatxtati? http://www.periodicojayma.com/…/bolivia-qullasuyu-urupa.html
Janiwa.
Uka pä qillqatamaxa uka periódico
ukaru uskuntatawa…
Pachawa
anchapuni arkanaqxitu…
Muniristaya.
Pachakiwa jani utjasirïkiti.
Walikiwa jilata, aka mayana kuna panksa aymarxata
qillqaskta ukxata parlakipañäni. Jikisiñkama. (Qillqiri:
Félix Layme Pairumani)







0 comentarios:
Publicar un comentario