Niya taqinisa yatxtanwa. Titi Qaqa sutini qutaxa pata
thaya uraqinxa Bolivia ukhamaraki Perú markankiwa, uka pä marka chika
taypina niya payaru jaljatäkaspasa ukhamawa. Nayrapachanakaxa jaqi aru, pukina
arunaka parlt’asirinakawa uka Qullana Quta lakanakana jakasipxatapa.
Jichhaxa mayaxa aymara sata; pukina aruxa chhaqhata;
janiwa arsurinakapaxa ujkxiti. Ukhampachasa jani jaqini aruxa, jaqi aruninakana
runa simi aruninakana arsutäskarakiwa,
kaskilla aru arsurinakasa arsuskapxarakiwa. Uka arunakaxa qullunaka,
jawiranaka, uraqinaka kunaymana yänakampchika arsutakïskiwa.
Aymara arunxa yaqhipa arunakaxa janiwa amuyañjamäkiti,
ukhamäpanxa aymara arst’asirinakaxa munkiri jani munkiri aymararu tukuyapxtana,
qhichwanakasa ukhama lurapxaraki. Uka quta lakanakana janisa yaqha arunakaxa
nayra pachaxa parlatäkaspana ukhamaki amuyxapxtana. Bolivia markasanxa, PUQUINA
aruxa utjkaspasa ukhama marka irpiri tukuri jaqinakasa Tayka Kamachina
qillqantapxatayna, jichhaxa qhananchamaya sataxa janiwa kamachañsa yatkxapxiti.
Pasiri urunakaxa Puno marka jak’ana jakasiri Gran
Unidad Escolar San Carlos yatiña utana yatiqiri jisk’a imilla yuqalla wawanakaxa
Titi Qaqa quta jak’anakana utjirinaka julli (fotografía) taypiwa uñacht’ayapxatayna. Jichha uka quta lakanakana
jakasirinakasa, uka jak’a jawira lakanakana jakasirinakaxa kunjamsa
q’añunakampi warantasaxa ñanqhachaskapxi ukanakwa uñacht’ayapxatayna.
![]() |
| http://i1.trekearth.com |
Ukhama qhananchaxa Perú markankiri Anapia markana
yatiqiri wawanakawa jullinaka wakicht’ayasaxa mä julli qhathu wakicht’ayasaxa
markachirinakaru jawsthapipxatayna. Chiqpachapuniwa uka qhathuruxa Perú marka
irpirinakaxa purintapxatayna, qhanpachaxa Oficina Desconcentrada del
Ministerio de Relaciones Exteriores de Puno, Iván Silva Rivera, jupana
yanapt’apampixa uka amtaxa “Qotamamau Jimaski - Madre Lago Muriendo” (Quta
Mamawa Jiwaski) ukhama arunakampiwa phuqhasitayna. Ukhama sasawa LOS ANDES
Puno markankiri yatiyirinakaxa willka kuti 29 urükïpana qhananchapxi.
Chiqpachasa Titi uñtani wiñaya Qullana Qutaxa
qhanpachapuniwa kunaymana t’unanakampixa yanqhachatäski. Titi Qaqa qutaxa
jichha urunakaxa usutapuniskiwa, uka Quta Mama usutäpanxa umana jakasiri alinakasa,
uri uywanakasa llakiskañawa jiwaraski, chhaqhtaski. Jiwasanakaxa Quta Mama
qullt’añatakixa kunsa luraskapxtana?
Qillqiri: Vitaliano Huanca Torrez, 06/29/2017

















