06 julio 2017

SAXAMA ACHACHILAXA WALI WAQAYCHATAXIWA

SAJAMA http://www.viacha-tours.com

Saxama sutimpi uñt’ata khunu qulluxa Oruro marka uraqinkiwa. Ukhama lluquru uñtata khunu qulluxa Chungará ukhamaraki Tambo Quemado uka markanaka niya jak’ankiwa, taqituqita uñtkaya qulluruxa Aymara, Qhichwa, Uru arunaka parlirinakaxa SAXAMA ACHACHILA sutimpiwa wali munasiñampi yupaychapxi, taqi jupanakaxa taqina yäqata awkikaspasa jani ukaxa taqi jaqiru uywasiri Jach’a Tatakaspaxa ukhama uñjapxi, ukhama uñjapxaraktana. Nayrapachatpacha jichhakamasa ukhamakipuniskiwa, akata qhiparu ukhamakipuniskpachaniwa.
SAJAMA ExpedicionesSajamahttp://www.guiasbenasque.com

Ukhama taqina uñt’ata jach’a qulluruxa (6.542 msnm) kastilla arunxa ACHACHILA SAJAMA sapxarakiwa. Aymara arunxa SAXAMA ACHACHILA sapxtanwa, ukhama sañawa, ukhamañapawa Aymara aru thakhinxa. Jichhaxa, khaya 1939 maratxa German Busch sutini Bolivia marka irpirina yanapt’apampixa, Parque Nacional Sajama sutimpiwa sutiyapxatayna. Jichhakamasa ukhama sutimpi uñt’atakipuniskiwa.
 
http://www.turismonuevocontinente.com
Saxama Achachilaxa Turku ukhamaraki Curahuara de Carangas uka municipio uraqinaka taypinkiwa. Jichhaxa uka jak’a ayllunakana jakasirinakaxa Destino Turístico Comunitario Sajama sutini amtampiwa nayraqataru sarantaskapxi. Uka aski amtaxa uka khunu qullu uñjiri saririnakaru katuqañatakiwa wakicht’ayasipxatayna. Ukatakixa yaqha markata jutiri jaqinakatakixa qurpachasiña utanaka, suma muxsa manq’añanaka wakicht’ayañataki, jiwaki yänaka aljañatakiwa uka ayllunkirinakaxa chamacht’asiskapxi. Ukankirinakaxa chiqpachapuni wakiskiri yanapt’asiñatakiwa ukhama lurañampixa jichhata uksaruxa sarantapxani.
 
http://www.entornointeligente.com  tomas-elias-gonzalez-benitez-BOLIVIA

Saxama jach’a khunu qulluru puriñatakixa, Chili markarusa sarksna ukhama jalasaxa, La Paz markata mistusinxa Patakamayaru purisina kupituqiru sarasaxa Tambo Quemado uknama sarañawa. Oruro markata sarasaxa Turku marka pasakiptawayasaxa Qusapa uknama puriñarakiwa. Uka qullana uraqiru puriñatakixa thuru isinakampi isthapt’asisa sarañawa. Ukhamaxa, khayana jikisxañani. Jikisiñkama!

Mama yatichirixa, Qhichwa yatiqasaxa yaticharakitaynawa

Argentina markanxa mayni yatichiri mamaxa, Qhichwa aru yatiqasaxa yatiqiri wawanakaparuxa yaticharakitaynawa. Uka mamana Qhichwa aru yatichiripaxa Putusi markankiri Juan Lázaro Méndolas satätaynawa. Uka tata yatichirixa Qhichwa aruta jaylliña yatichkasaxa uka aru arsuñwa yatichxarakitayna. 

http://www.la-razon.com  Juan-Lazaro-Mendolas
Niya taqinsa yatitaxarakiya. Bolivia markasanxa Qhichwa aruxa wali waqaychataya, ukata Argentina markanxa janiwa niyasa ukhamakxiti, ukhampachasa uka yatichiri mamaxa jiwasa marksata saririnakana wawanakaparupï yatichataynaxa, uka uñjasawa jichhaxa askinaka sumpacha yaticht’añatakixa, pachpa arupata arxayt’asawa wawanakaruxa amuyt’ayaskatapa. Yatiqiri wawanakaxa, yatichiripana arsuña pantjasipanxa jank’akiwa yanapt’apxiritayna.
 
https:// static.diariouno.com.ar    Juan LázaroMéndolas
Khaya markanxa, “Idioma  e Identidad Quechua” sutini wakichawi taypiwa Instituto de Educación Superior 9-009 ‘Tupungato’ ukana kunaymana sarnaqawisata arutasa amuyusata yatxatañatakixa waljaniwa taqi chuyma yatiqt’askapxatapa. Ukanxa mama Nora Castellanos yatichirixa Qhichwa aru yatiqatayna, uka aru yatiqasinxa Bolivia markankiri jaqinakana wawanakaparuwa Qhichwa aru parlaña yatichxarakitayna. Ukhama amtaruxa Argentina marka Ministerio de Cultura ukankiri irpirinakasa ch’amanchapxarakitaynawa.
 
http://losandes.com.ar        Juan Lázaro Méndolas.
Ukhama aski yaticht’awi yatiqawixa La Arboleda, El Zampalito de Tupungato uka markanakana nayraqataru sartayatatapawa. Jichhaxa yatiqiri wawanakana awki taykanakapasa, yatichirinakasa ukhamaraki irpirinakasa taqi chuymarakiwa ukhama aski yaticht’aña utjipana ch’amanchaskapxi, ukaxa taqinitakisa walikipuniwa sapxataynawa.
 
Juan Lázaro Méndolas   http://www.losandes.com

Aka yatiyaxa willka kuti phaxsi 29 uruwa La Razón Digital ukankirinakaxa qhanancht’apxatayna, uka uñxatt’asawa arusata qhanancht’apxtana. VHT 07/01/2017