Pasiri pä uru
saraqkipana, lakani agosto phaxsina, pä waranqa pä tunka mayani maräkipana,
Chukiyawu jach’a markana, Cristóbal Colón uka jaqina uñaqapwa t’unjaña yant’awayapxi
mä tama aymara jila kullakanakaxa.
Cristóbal Colón uka
jaqina unñqapaxa janiwa wakiskxaspati aka markana utt’ataskañapaki, janiwa
jiwasana sarawisa jach’ankiti. Uka unñaqaxa, “colonización” anqaxa markata jani
walt’awi amuyu utjnuqatwa qhanañchi markasanxa, sasawa markachirinakaxa phiñasita
wali arst’awayapxi internet uksa tuqisa.
Yaqhipa Chukiyawu
marka irpirinakaxa kamisarakisti ukhama yanxapxanisti sarakiwa arsuwayapxi. Uka
“monumento” unñaqaxa wali jaya sarawiniwa, ukhamaraki Italia markana inaki
luqt’atawa aka marakasaru, sasawa qhanañcht’awayi La Paz Alcaldía irpirinakaxa.
Jichhaxa uka monumento unñaqa askichañaxa niya 56.000 bolivian qullqiwa
wakisini, sasawa qhanañt’apxaraki.
Uka monumento unñaqaxa
utt’ayatatanawa 1926 uka marana, avenida 16 de julio Chukiyawu markana,
amtañaki kunjamatixa purinkana aksa uraqiru jach’a yampunakata lamar quta
chiqa, 1492 uka marana.
Tunka payani uru
saraqkipana octubre phaxsita, 1492 uka maranwa aka uraqi takt’i, India uka
markaruwa purta sasina. Ukata jichhurunaka kamawa aka Awya Yala markachirinakaxa
sutinchatana “Indio” sutimpi. Uka maranakatwa qalltawayi jani walin jaqañaxa
aka Awya Yala uraqinxa. Ukata uksaruwa, español jaqinakaxa aka Awya Yala
markanaka t’unjawayi, quri, qullqi q’ipsusiwayapxi, ukhamaraki achachila awichunakasana
ch’amapa tukkhawayi Mina manqhanakana, Hacienda irnaqawinakana, Pongo, Mit’ani,
Yanacona, ukhamaraki tukuta.
Uka jani
walt’awinaka amtasawa aymara markachirinakaxa Cristobal Colón jaqina unñaqapxa
t’unxawayaña munapxi.
Chiqasa,
jichurunakanxa yaqha urunakankxtanwa, ukhamaraki, Estado Plurinacional sutimpi
markana. Uka anqaxa markata jutiri jaqi unñaqanakaxa apthapitaxañapawa, inasa
museo uta manqhanakaru imataxchispana jutiri pachanakana nayra pacha sarawinaka
yatxatañataki kunjamsa q’ara jaqinakaxa aka markaru purinipxatana, ukanakaxa
amuykipañakiskaspawa.
Jani ukhasti,
wakisirakispawa jiwasa kasta jaqina unñaqapanaka sayt’ayaña, utt’ayaña markasa
taypiru, markachirinakasana yatipxañapataki. Ukhamaraki, wakisiwa, yatxtawinaka
qhanañchaña sarawisa tuqi.
L.
Isaac Callizaya Limachi
Foto. Internet





0 comentarios:
Publicar un comentario